TERRY EAGLETON
Η ΑΥΓΗ Ημερομηνία
δημοσίευσης: 21/10/2012
Προδημοσίευση από το ομώνυμο, νέο βιβλίο του Τέρρυ
Ήγκλετον, που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις Πατάκη
Το Μανιφέστο του Κομουνιστικού
Κόμματος έχει χαρακτηριστεί, με γνώμονα την επιρροή που άσκησε,
"αναμφίβολα το πιο σημαντικό κείμενο του δέκατου ένατου αιώνα".
Ελάχιστοι διανοητές, αντίθετα με πολιτικούς, επιστήμονες, στρατιώτες,
θρησκευτικές μορφές κτλ, έχουν αλλάξει τον ρου της ιστορίας τόσο αποφασιστικά
όσο ο συγγραφέας του. Δεν υπάρχουν καρτεσιανές κυβερνήσεις, πλατωνιστές
αντάρτες ή εγελιανά συνδικάτα. Ούτε καν οι πλέον αδυσώπητοι επικριτές του Μαρξ
δεν αρνούνται ότι ο τελευταίος μετέβαλε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο
κατανοούμε την ανθρώπινη ιστορία. Ο αντισοσιαλιστής διανοητής Λούντβιχ φον
Μίζες περιέγραψε τον σοσιαλισμό ως "το πιο ισχυρό μεταρρυθμιστικό κίνημα
της ιστορίας, την πρώτη ιδεολογική τάση που δεν περιορίζεται σ' ένα τμήμα της
ανθρωπότητας, αλλά έχει οπαδούς από όλες τις φυλές, τα έθνη, τις θρησκείες και
τους πολιτισμούς". Κι όμως κυκλοφορεί ευρέως η περίεργη άποψη ότι πλέον ο
Μαρξ και οι θεωρίες του ανήκουν οριστικά στο παρελθόν - κι αυτό συμβαίνει
αμέσως μετά το ξέσπασμα μιας από τις πιο σαρωτικές καπιταλιστικές κρίσεις που
έχουν ποτέ καταγραφεί. Ο μαρξισμός, επί μακρόν η πιο πλούσια θεωρητικά και η
πιο ασυμβίβαστη πολιτικά κριτική του καπιταλισμού, τοποθετείται αυτάρεσκα από
κάποιους στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.